Wybór terapeuty jest niezwykle istotny: nie tylko powinna to być osoba godna zaufania, ale również kompetentna. Niestety, wciąż nie została przyjęta ustawa o zawodzie psychoterapeuty, co oznacza, że praktycznie każdy może używać tytułu „psychoterapeuta”, a zdekoncentrowany pacjent/klient narażony jest na ryzyko skorzystania z porady osoby zupełnie nie przygotowanej do udzielania takiej pomocy. Ustawa taka jest w przygotowaniu, więc można wspierając się jej projektem, sprawdzić kompetencje Twojego terapeuty. Poniżej znajduje się kilka wskazówek, jak uniknąć ryzyka:

Zapytaj o wykształcenie

Zwyczajowo psychoterapeutą jest osoba z tytułem magistra psychologii, lub wyższym tzn. tytułem doktora czy profesora lub z tytułem lekarza medycyny, najczęściej w trakcie specjalizacji z psychiatrii lub specjalisty psychiatry. Obecnie dopuszczalne jest, by Twój terapeuta miał ukończone inne studia wyższe z dziedzin pokrewnych np. socjologii czy pedagogiki - choć to może ulec zmianie. Nie dopuszczalne jest, by nie miał ukończonych żadnych studiów wyższych. 

Masz prawo prosić swojego terapeutę o okazanie dyplomu. Możliwe, że nie będzie miał go przy sobie, ale powinien go przynieść na najbliższe spotkanie, jeśli go o to poprosisz. Osoby pracujące w przychodniach itp. przeszły pozytywnie proces rekrutacji, więc mają wymagany dokument, jeśli jednak korzystasz z gabinetu prywatnego, upewnij się - psychoterapeuta to osoba, której powierzasz swoje intymne sprawy, masz prawo mieć pewność, że to osoba kompetentna. 

Oprócz wykształcenia wyższego, terapeuta powinien przejść 4-letnie szkolenie z zakresu psychoterapii lub być w trakcie takiego szkolenia. Wielu specjalistów wykazuje szereg szkoleń, w których uczestniczyli, pamiętaj jednak, że te szkolenia dodatkowe są koniecznym dokształcaniem się terapeuty, lecz nie zastąpią czteroletnich studiów, które w swoim programie zawierają omówienie wszystkich zaburzeń psychicznych, diagnostykę i leczenie. Takie szkolenie akredytowane musi być przez Towarzystwo Naukowe, któremu podlega.

Jak widzisz, by zostać psychoterapeutą potrzeba minimum 9 lat studiów (w przypadku psychologów, 10 w przypadku lekarzy) - upewnij się, że korzystasz z pomocy osoby kompetentnej. 

O co chodzi z Towarzystwami?

Psychoterapeuci mają obowiązek przynależeć do przynajmniej jednego z towarzystw naukowych: towarzystwa te zrzeszają terapeutów pracujących w danym nurcie terapeutycznym lub zajmujących się konkretnym obszarem problemowym np. Polskie Towarzystwo Psychoterapii Poznawczej i Behawioralnej czy Polskie Towarzystwo Psychologiczne, czy Polskie Towarzystwo Seksuologiczne itp. W obrębie tych towarzystw organizowane są szkolenia i konferencje. Przynależność do nich wymusza na swoich członkach ciągłe doszkalanie się, korzystanie z superwizji, oraz stanowi wzajemny nadzór nad wykonywaną pracą. 

Czym są superwizje?

Superwizja to spotkanie terapeuty z superwizorem, w czasie którego terapeuta opowiada o swojej pracy, prowadzonych terapiach, postawionych diagnozach, sposobach udzielenia pomocy. Superwizor, czyli bardziej doświadczony terapeuta, który w toku przebytych szkoleń i egzaminów uzyskał taki tytuł, nadzoruje tę pracę - sprawdza tym samym kompetencje terapeuty. Zapytaj swojego terapeuty, czy korzysta z superwizji i kto jest jego superwizorem - masz prawo to wiedzieć.

Niektórzy mają certyfikaty, a inni nie?

Po przebytym 4-letnim szkoleniu psychoterapeuta ma prawo ubiegać się o przyznanie mu Certyfikatu Psychoterapeuty w danym towarzystwie naukowym. Twój terapeuta powinien mieć taki certyfikat, lub być w trakcie szkolenia umożliwiającego zdobycie go. 
 

Co to znaczy, że terapeuta pracuje w jakimś nurcie np. psychoanalitycznym,  albo poznawczym?

Nie istnieje jeden przyjęty model prowadzenia psychoterapii: istnieje kilka różnych sposobów rozumienia powstawania problemów człowieka, a tym samym różny sposób leczenia ich. W zależności od tego, w jakim nurcie pracuje Twój terapeuta, inaczej będzie prowadził Twoją terapię. Najpopularniejsze nurty terapeutyczne to: psychodynamiczny i psychoanalityczny, poznawczo-behawioralny i behawioralny, systemowy. Istnieje ponadto wiele innych nurtów, jak m. in. gestalt, metoda Hellingera, terapie humanistyczne, NLP. Masz prawo wiedzieć, w jakim nurcie pracuje Twój terapeuta, zapytaj go o to, o ile sam Ci tego nie powie.  Nie każdy typ terapii będzie opierał się na zasadach, które Cię przekonują - masz prawo wybrać terapię, w której skuteczność wierzysz i której model uważasz za najbardziej przekonujący. Niektóre terapie opierają się na założeniach, które mogą Ci się wydać absurdalne - nie marnuj na nie swojego czasu. Co gorsza, niektóre z terapii są potencjalnie niebezpieczne. Przed pójściem do specjalisty, sprawdź w jakim nurcie chcesz, by była prowadzona terapia i takiego specjalistę wybierz. Poszukaj terapii o udowodnionej naukowo skuteczności - taka terapia będzie w stanie pomóc Ci zmienić swoje życie w kierunku, jakiego oczekujesz.